IZGRADNjA I UREĐENjE TRKALIŠTA: OD PRVIH GALOPSKIH TRKA 1863. DO PRVIH FUDBALSKIH IGRALIŠTA U BEOGRADU POČETKOM 20. VEKA

Sažetak

Nastanak Trkališta kao prvog beogradskog hipodroma imao je posebnu ulogu u društvenom i sportskom životu prestonice. Deo grada koji je do tada bio periferija, počinje ubrzano da se menja. Sa razvojem i širenjem sportskih aktivnosti u drugoj polovini 19. veka dobija sve veći značaj, da bi već početkom 20. veka počela da se grade prva značajnija igrališta.

U radu je dat prikaz razvoja sportskih objekata na Trkalištu, od prve staze za galopske trke koje je organizovao Knez Mihailo, do izgradnje prvih fudbalskih terena, inicijativom, radom i sredstvima najvećih intelektualaca ondašnje Srbije. Kroz hronološku i pojedinačnu analizu svakog sportskog terena mogu se uočiti njihova osnovna arhitektonska obeležja, koja su u kratkom roku promenila svoje oblike i od neuređenih poljana dobila arhitektonske okvire, poštujući pravila preuzeta iz zapadnog sveta. Razvojem i urbanizacijom grada između dva rata, sportski tereni Trkališta ustupaju mesto Tehničkom fakultetu, Univerzitetskoj biblioteci „Svetozar Marković“ i Arhivu Srbije, a svoje nove, daleko modernije oblike, dobijaju na drugim mestima.

Analizom arhivske građe, novinskih članaka i fototeka, može se definisati i utvrditi stepen razvoja sredine u društvenom i arhitektonskom kontekstu. U tom smislu, ovaj rad predstavlja doprinos vrednovanju sportske arhitekture, koja do sada nije imala značaj koji zaslužuje u okviru arhitektonskog nasleđa tog perioda.