Abstract
U ovom radu su ispitivani efekti izmenjene mikroklime pod sivom protivgradnom mrežom (PGM) na fizičke osobine ploda (masa ploda, indeks oblika ploda i broj semenki u plodu) i nutritivnu vrednost (sadržaj rastvorljive suve materije – RSM, ukupnih kiselina i ukupnih fenola, kao i ukupni antioksidativni kapacitet ploda) sorte borovnice ‘Bluecrop’ (Vaccinium corymbosum L.). Ispitivanja su izvedena u periodu 2013–2014. godina, u zasadu borovnice koji se nalazi u blizini Mladenovca. Zasad je podignut u proleće 2011. godine sa trogodišnjim sadnicama i gustinom sadnje od 3.300 žbunova po ha. Primenjena je siva PGM (SILVERLUX ®, Helios Group, Lurano, Italy), težine 48 g/m2, sa veličinom otvora 2,8 x 8 mm. Tokom perioda ispitivanja, intenzitet svetlosti je meren jedanput nedeljno u 12 h korišćenjem luks metra ’Peak teck’ PT-5025 (Germany). Temperatura i relativna vlažnost vazduha su merene data loger uređajem (DT-171, Shenzhen Flus Technology Co., Ltd, China) na svaka 2 h pod PGM i na otvorenom polju (kontrolni tretman) od početka cvetanja do kraja zrenja borovnice u obe ispitivane godine. Intenzitet svetlosti pod PGM je bio u proseku smanjen za 5-20% u obe eksperimentalne godine. Dnevne maksimalne temperature bile su za 2,4oC niže pod PGM uslovljavajući za 4% višu minimalnu dnevnu relativnu vlažnost vazduha u poređenju sa otvorenim poljem. Značajno veća prosečna vrednost mase ploda kod ispitivane sorte borovnice registrovana je pod PGM u poređenju sa otvorenim poljem, i kretala se od 1,93 g (2013) do 1,86 g (2014). Sadržaj RSM se nije značajno razlikovao između tretmana u 2014. godini, dok je u 2013. godini značajno povećanje registrovano u plodovima koji su ubrani pod PGM (12,8%) u poređenju sa otvorenim poljem. Prosečna vrednost sadržaja ukupnih kiselina je bila veća pod PGM u 2014. godini (0,57%), dok je u 2013. godini značajno veći sadržaj pronađen u plodovima ubranim na otvorenom polju (0,87%). PGM je ispoljila pozitivan efekat na sadržaj ukupnih fenola (7,12 mg GA/g sv.m.pl.), međutim skoro dva puta viša vrednost je bila registrovana u 2013. godini. Slično sadržaju ukupnih fenola, ukupni antioksidativni kapacitet ploda je bio za 2,5 puta veći u 2013. godini, bez značajnog uticaja PGM u obe ispitivane godine.References
Bastías, R.M., Corelli-Grappadelli, L. (2012): Light quality management in fruit orchards: physiological and technological aspects. Chilean Journal of Agricultural Research 72: 574−581.
Blanke, M.M. (2014): Zebra net, titanium net, transparent net and new grey hail net − the new generation of hail nets: large mesh size, stronger fibers and large portion of crystalline translucent fibers improve light transmission and durability. Acta Horticulturae 1058: 321−326.
Blanke, M.M. (2009): The structure of coloured hail nets affects light transmission, light spectrum, phytochrome and apple fruit colouration. Acta Horticulturae 817: 177−184.
Bogo, A., Casa, R.T., Agostineto, L., Gonçalves, M.J., Rufato, L. (2012): Effect of hail protection nets on apple scab in ‘Royal Gala’ and ‘Fuji’ apple cultivars. Crop Protection 38: 49−52.
Gržetić, I., Cvetković, O., Vukelić, G., Lazić, L., Radivojević, D. (2011): The impact of weather conditions on agriculture in Serbia and modalities of anti-hail protection. DAI-USAID-Serbia Agribusiness Project.
Hancock, J., Draper, A. (1989): Blueberry culture in North America. Hort Science 24: 551−556.
Iglesias I., Alegre S. (2006): The effect of anti-hail nets on fruit protection, radiation, temperature, quality and profitability of ‘Mondial Gala’ apples. Journal of Applied Horticulture 8: 91−100.
Kim, J.G., Kim, H.L., Kim, S.J., Park, K.S. (2013): Fruit quality, anthocyanin and total phenolic contents, and antioxidant activities of 45 blueberry cultivars grown in Suwon, Korea. Zhejiang Univ-Sci B (Biomed & Biotechnol) 14(9):793-799.
Lobos, G.A., Retamales, J.B., Pozo, A.d., Hancock, J.F., Flore, J.A. (2009): Physiological response of Vaccinium corymbosum ’Elliott’ to shading nets in Michigan. Acta Horticulturae 810: 465−470.
Milivojević, J., Radivojević, D., Ruml, M., Dimitrijević, M., Dragisić Maksimović, J. (2016a): Does microclimate under grey colored hail protection net affect biological and nutritional properties of 'Duke' highbush blueberry (V. corymbosum L.)? Fruits 71(3): 161-170.
Milivojević, J., Radivojević, D., Ruml, M., Nikolić, M., Urošević, S. (2016b): Uticaj sive protivgradne mreže na vegetativni i generativni potencijal borovnice (Vaccinium corymbosum L.) sorte ‘Bluecrop’. Voćarstvo, 50, 195-196: 111-117.
Milivojević, J., Maksimović, V., Dragišić Maksimović, J., Radivojević, D., Poledica, M. and Ercişli, S. (2012): A comparison of major taste- and health-related compounds of Vaccinium berries. Turkish Journal of Biology 36:738-745.
Mikulic Petkovsek, M., Schmitzer, V., Slatnar, A., Stampar, F., Veberic, R. (2015): A comparison of fruit quality parameters of wild bilberry (Vaccinium myrtillus L.) growing at different locations. Journal of the Science of Food and Agriculture 95: 776−785.
Nikolić, M., Milivojević, J. (2015): Jagodaste voćke - tehnologija gajenja. Poljoprivredni fakultet, Beograd.
Solomakhin, A., Blanke, M. (2010): The microclimate under coloured hailnets affects leaf and fruit temperature, leaf anatomy, vegetative and reproductive growth as well as fruit colouration in apple. Annals of Applied Biology 156: 121−136.
Skupień, K. (2006): Chemical composition of selected cultivars of highbush blueberry fruit (Vaccinium corymbosum L.). Folia Horticulturae 18/2: 47-56.
Tanny, J., Cohen, S., Grava, A., Naor, A., Lukyanov, V. (2009): The effect of shading screens on microclimate of apple orchards. Acta Horticulturae 807: 103−108.