(untitled) (Journal Resuscitatio Balcanica, 2024)
Sažetak Cilj: Cilj ovog rada bio je da na EuReCa_Srbija prikupljenom uzorku utvrdimo razliku u učestalosti pružanja mera kardiopulmonalne reanimacije u odnosu na doba dana, a zbog rezultata nekoliko studija da postoji značajna razlika u preživljavanju pacijenata nakon dnevnog i noćnog vanbolničkog srčanog zastoja. Materijal i metode: Ova studija analizirala je epidemiološke podatke o vanbolničkom srčanom zastoju prikupljene u okviru EuReCa studije putem protokola EuReCa ONE Evropskog Resuscitacionog Saveta. Baza podataka, koja pokriva period od 1. oktobra 2014. do 31. decembra 2021, kreirana je korišćenjem podataka službi hitne medicinske pomoći iz 16 opština u Srbiji, koje predstavljaju 24,13% populacije. Rezultati: U periodu 2014-2023, u programu EuReCa Srbija zabeleženo je 10458 slučajeva. Od navedenog broja, u 4261/10458 (40,7%) KPR je započet od strane očevica ili ekipe hitne pomoći, dok KPR nije započet kod 6192/10458 (59,2%). Podelivši dan na četiri šestočasovna perioda, uočena je statistički signifikantna razlika u proporciji započinjanja/ne-započinjanja KPR po periodima dana sa najvećim procentom slučajeva sa nezapočetim KPR, u odnosu na slučajeve sa započetim KPR, u periodu od 6 do 12 časova 2177/3440 (63,3%), a najmanjim u periodu od 18 do 24 časa 1251/2332 (53,6%). Ispitivanjem povezanosti pojedinačnih dana u nedelji i odnosa radnih dana i vikenda nije uočena statički značajna razlika. Pokazalo se da postoji statički značajna razlika u udelu ne-započinjanja KPR po godišnjim dobima, kako po meteorološkoj, tako i po astronomskoj podeli, ali i poređenjem šestočasovnih perioda među pojedinačnim godišnjim dobima. Zaključak: Procenat započinjanja mera osnovne životne potpore je ispod evropskog proseka. Dobijena je statistički signifikantna razlika u proporciji započinjanja/ne-započinjanja KPR po periodima tokom dana, sa najvišom frekvencijom ne-započinjanja mera KPR u periodu 6-12 časova kada je zabeležen i najveći broj VBSZ. Ohrabrujuć rezultat naše studije predstavlja podatak da je u noćnom periodu kada mnogi autori procenjuju sniženu verovatnoću preživljavanja nakon VBSZ, ustanovljen najveći udeo započinjanja KPR što pozitivno utiče na stopu preživljavanja.