Sažetak
Istraživanje je sprovedeno s ciljem spoznaje dalekosežnosti psiholoških posljedica rata, koji se vodio na prostoru bivše Jugoslavije (1991-1995). Istraživanje ispituje relacije između doživljenih ratnih stresora i ratnog traumatskog iskustva gubitka, kvaliteta života i mentalnog zdravlja, kao i ulogu socijalne podrške između tri kategorije ispitanika: prvu čine ispitanici kojima je u ratu nestao blizak član porodice, a čiji posmrtni ostaci nisu pronađeni do danas; drugu kategoriju čine osobe koje su izgubile bliskog člana porodice u ratu; dok treću kategoriju čine ispitanici koji su učestvovali u ratnoj socijalizaciji, ali nisu doživjeli gubitak bliskog člana porodice u ratu. U istraživanju su korištene liste svakodnevnih stresora, ratnih stresora i lista psihosomatskih simptoma, upitnik depresivnih simptoma, Skala subjektivne sreće, Skala zadovoljstva životom i skala procjene značaja socijalne podrške. Rezultati pokazuju da ispitanici koji i dalje tragaju za tijelom nestalog člana porodice imaju niži kvalitet života u odnosu na druge dvije kategorije ispitanika, doživjeli su veći broj ratnih stresora, podložniji su svakodnevnom stresu i imaju izraženije prisustvo depresivnih i psihosomatskih simptoma. Uloga socijalne podrške u procesu oporavka od traume ostaje nejasna. Rezultati istraživanja su prodiskutovani u odnosu na okončan i produžen traumatski gubitak.
Ključne reči
Reference
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim člancima, a izdavaču daju neekskluzivno pravo da članak objavi, da u slučaju daljeg korišćenja članka bude naveden kao njegov prvi izdavač, kao i da distribuira članak u svim oblicima i medijima. Objavljeni članci distribuiraju se u skladu sa licencom Creative Commons Autorstvo – Deliti pod istim uslovima 4.0 International (CC BY-SA) . Dopušteno je da se delo kopira i distribuira u svim medijima i formatima, da se prerađuje, menja i nadograđuje u bilo koje svrhe, uključujući i komercijalne, pod uslovom da se na pravilan način citiraju njegovi prvobitni autori, postavi link ka originalnoj licenci, naznači da li je delo izmenjeno i da se novo delo objavi pod istom licencom kao i
originalno. Autorima je dozvoljeno da objavljenu verziju rada deponuju u institucionalni ili tematski repozitorijum ili da je objave na ličnim veb stranicama (uključujući i profile na društvenim mrežama, kao što su ResearchGate, Academia.edu, itd.), na sajtu institucije u kojoj su zaposleni, u bilo koje vreme nakon objavljivanja u časopisu, uz adekvatno referisanje.