Sažetak
Uvod/Cilj. Lečenje korenskog kanala smatra se jednim od najvažnijih koraka u endodontskom lečenju. Za ispiranje korenskog kanala najčešće se koriste natrijum-hipohlorit (NaOCl), hlor-heksidin, etilen-diaminotetrasirćetna kiselina (EDTA), lokalni anestetik, a u Srbiji najčešće vodonik peroksid (H2O2). Cilj ovog istraživanja bio je da se odrede primarni irigacioni rastvori koje koriste opšti stomolozi u Srbiji, kao i da se utvrdi mogući uticaj kontinuiranog obrazovanja na svakodnevne procedure endodontske terapije u toku 3-godišnjeg opservacionog perioda. Ovo je prva anketa ove vrste i ovog obima izvedena na teritoriji Srbije. Metode. Istraživanje je sprovedeno prikupljanjem podataka u dva četveromesečna perioda, od 1. novembra 2009. godine do 1. marta 2010. godine i od 1. novembra 2012. do 1. marta 2013. godine. Anketni obrazac bio je postavljen na zvanični WEB portal Srpskog udruženja privatnih stomatologa, i sadržao je 90 pitanja vezanih za godine bavljenja praksom, tehnike i instrumente vezane za proceduru, kao i za vrstu korišćenih irigacionih rastvora. U okviru prve ankete analizirano je 569 popunjenih upitnika. Tri godine kasnije, u ponovljenom istraživanju, istim setom kriterijuma analizirano je 615 popunjenih obrazaca. Statistička analiza sprovedena je jednostavnom deskriptivnom statistikom, χ2- testom, sa nivoom značajnosti od p < 0.05. Rezultati. U prvoj anketi učestvovalo je 569 stomatologa, a nakon tri godine 615. Analiza upitnika pokazala je da je broj intervencija na korenskom kanalu iznosio od 10 do 30 mesečno. Najčešće korišćen rastvor za irigaciju bio je H2O2 u 2009. godini, a 2012. godine on se još uvek često koristio kao rastvor za ispiranje, ali, takođe, korišćeni su u većem obimu i NaOCl, hlorheksidin, a nešto manje i EDTA. Zaključak. Studija je ukazala na značajne promene u primeni irigacionog protokola među srpskim stomotolozima. Po isteku 3-godišnjeg opservacionog perioda, NaOCl je postao široko rasprostranjeno, preferentno irigaciono sredstvo, dok je H2O2 izgubio na popularnosti.
Ključne reči
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Array
Reference
Kaptan RF, Haznedaroglu F, Kayahan MB, Basturk FB. An In-vestigation of Current Endodontic Practice in Turkey. Sci World J 2012; 2012: 565413.
Dutner J, Mines P, Anderson A. Irrigation trends among American Association of Endodontists members: a web-based survey. J Endod 2012; 38(1): 37−40.
Chan AWK, Low DCY, Cheung GSP, Ng RPY. A questionnaire survey of endodontic practice profile among dentists in Hong Kong. Hong Kong Dent J 2006; 3(2): 80−7.
Basmadjian-Charles C, Bourgeois D, Coudeville L, Lebrun T. National survey of endodontics in general dental practice in France. Eur J Prosthodont Restor Dent 2004; 12(4): 144−53.
Al-Omari WM. Survey of attitudes, materials and methods em-ployed in endodontic treatment by general dental practitioners in North Jordan. BMC Oral Health 2004; 4(1): 1.
Slaus G, Bottenberg P. A survey of endodontic practice amongst Flemish dentists. Int Endod J 2002; 35(9): 759−67.
Loftus JJ, Keating AP, McCartan BE. Periapical status and quality of endodontic treatment in an adult Irish population. Int Endod J 2005; 38(2): 81−6.
Jenkins SM, Hayes SJ, Dummer PM. A study of endodontic treat-ment carried out in dental practice within the UK. Int Endod J 2001; 34(1): 16−22.
Kirkevang LL, Ørstavik D, Hörsted-Bindslev P, Wenzel A. Periapical status and quality of root fillings and coronal restorations in a Danish population. Int Endod J 2000; 33(6): 509−15.
Peters OA, Schönenberger K, Laib A. Effects of four Ni-Ti preparation techniques on root canal geometry assessed by micro computed tomography. Int Endod J 2001; 34(3): 221−30.
Zehnder M. Root canal irrigants. J Endod 2006; 32(5): 389−98.
Haapasalo M, Shen Y, Qian W, Gao Y. Irrigation in endodontics. Dent Clin North Am 2010; 54(2): 291−312.
Mohammadi Z, Abbott PV. The properties and applications of chlorhexidine in Endodontics. Int Endod J 2009; 42: 288−302.
Calt S, Serper A. Time-Dependent Effects of EDTA on Den-tin Structures. J Endod 2002; 28(1): 17−9.
Whitworth JM, Seccombe GV, Shoker K, Steele JG. Use of rubber dam and irrigant selection in UK general dental practice. Int Endod J 2000; 33(5): 435−41.
Mitić A, Mitić N, Živković S, Tošić G, Savić V, Dačić S, et al. Ef-ficency of final irigation of root canal in removal of smear layer. Srp Arh Celok Lek 2009; 137(9−10): 482−90. (Serbian)
Pavlović V. Clinical Endodontics. Niš: Studentski Kulturni Centar; 1997. (Serbian)
Natto ZS. A survey of root canal treatment in Saudi Arabia: a pilot study. Oral Health Dent Manag 2014; 13(2): 354−8.
Barbakow F. The status of root canal therapy in Switzerland in 1993. J Dent Assoc S Afr 1996; 51(12): 819−22.
Serbian Association of Private Dentists
http://www. privstom.org.rs (Serbian)