KVALITET ŽIVOTA BOLESNIKA NA HRONIČNOM PROGRAMU HEMODIJALIZE U KLINIČKOM CENTRU CRNE GORE
Scindeks Asistent Scindeks Asistent — sistem za ozbiljne časopise i one koji to žele da postanu
PDF

Sažetak

Uvod/Cilj: Kvalitet života povezan sa zdravljem (engl. Health Related Quality of Life, HRQoL) predstavlja jedan od niza važnih prediktora smrtnog ishoda i hospitalizacije osoba na hemodijalizi (HD) usled terminalne bubrežne insuficijencije. Cilj ovog istraživanja je da se proceni HRQoL obolelih u terminalnoj fazi hronične bubrežne insuficijencije koji se leče HD u Centru za hemodijalizu Kliničkog centra Crna Gora (KCCG).

Metode: Studijom preseka obuhvaćeno je 43 ispitanika sa terminalnom fazom hronične bubrežne insuficijencije koji su bili na HD tokom januara 2025. godine u Centru za hemodijalizu KCCG. Podaci od ispitanika su prikupljeni opštim i standardizovanim anonimnim upitnikom Kidney Disease Quality of Life Short Form (KDQOL-SF™) (srpska verzija). U cilju analize podataka korišćen je Pearsonon koeficijent korelacije.

Rezultati: Postoji značajna negativna korelacija između doživljaja uspešnosti i zadovoljstva sa zaokupljenošću bubrežnom bolešću prilikom obavljanja svakodnevnih aktivnosti (r = -0,45; p ˂ 0,001). Zadovoljstvo lečenjem lica na HD je manje što je veći uticaj bubrežne bolesti na život bolesnika (r = -0,47; p ˂ 0,001). Više je problema u seksualnom funkcionisanju što je veći uticaj bolesti na psihičko stanje (r = 0,54; p ˂ 0,001), kao i kada je veća zaokupljenost osobe bolešću tokom obavljanja svakodnevnih životnih aktivnosti (r= 0,67; p ˂ 0,001) i kada je veći uticaj bubrežne bolesti na život (r = 0,46; p ˂ 0,001).

Zaključak: Neophodna su dalja istraživanja u ovoj oblasti u cilju sagledavanja kvaliteta života osoba sa hroničnim bubrežnim oboljenjima koji su na HD u odnosu na demografske i kliničke parametre, kao i u cilju identifikacije nezavisnih prediktora kvaliteta života.

Ključne reči

Array
DOI: 10.5937/zdravzast54-56260

Reference

Alencar SBV, de Lima FM, Dias LDA, Dias VDA, Lessa AC, Bezerra JM, et al. Depression and quality of life in older adults on hemodialysis. Braz J Psychiatry. 2020;42(2):195-200. doi: 10.1590/1516-4446-2018-0345.

Chuasuwan A, Pooripussarakul S, Thakkinstian A, Ingsathit A, Pattanaprateep O. Comparisons of quality of life between patients underwent peritoneal dialysis and hemodialysis: a systematic review and meta-analysis. Health Qual Life Outcomes. 2020;18(1):191. doi: 10.1186/s12955-020-01449-2.

Kraus MA, Fluck RJ, Weinhandl ED, Kansal S, Copland M, Komenda P, Finkelstein FO. Intensive Hemodialysis and Health-Related Quality of Life. Am J Kidney Dis. 2016;68(5S1):S33-S42. doi: 10.1053/j.ajkd.2016.05.023.

Miljanović G, Marjanović M, Radaković S, Janošević M, Mraović T, Rađen S. Health-related quality of life in patients undergoing hemodialysis. Vojnosanitetski pregled. 2018;75(3):246-52. doi: 10.2298/VSP160511211M

Alanne S, Roine RP, Räsänen P, Vainiola T, Sintonen H. Estimating the minimum important change in the 15D scores. Quality of Life Research. 2015;24(3): 599-606

Živanović D. Quality assessment of life in personal patients on hemodialism. Zdravstvena zaštita. 2017;46(4):19-26. doi: 10.5937/ZZ1704019Z

Mrduljaš-Đujić N. Kvaliteta života bolesnika na dijalizi. Acta medica Croatica [Internet]. 2016;70(4-5):225-232. Available at: https://hrcak.srce.hr/179205

Elliott B, Gessert Ch, Larson P, Russ T. Shiting responses in quality of life: People living with dialysis. Quality Life Res 2014; 23: 1497-504.

Feldman R, Berman N, Reid MC, Roberts J, Shengelia R, Christianer K, et al. Improving symptom management in hemodialysis patients: identifying barriers and future directions. J Palliat Med 2013; 16: 1528-33. 23.

Cohen SD, Kimmel PL. Quality of Life and Mental He-alth Related to Timing, Frequency and Dose of Hemodialysis. Sem Dialysis 2013; 26:697-701. Available at: https://dijaliza.wordpress.com/2015/05/02/kako-se-ispituje-kvalitet-zivota-na-hemodijalizi/

Unruh ML, Weisbord SD, Kimmel PL. Seminars in Dialysis. Psychosocial factors in patients with chronic kidney disease: Health-related quality of life in nephrology research and clinical practice; Wiley Online Library; 2005. pp. 82–90.

Stojanović G, Vlaisavljević Ž, Terzić N, Maričić M, Stojanović D, Paunović V. Social isolation and loneliness among the elderly. Ann Nurs. 2023;1(3):34-54. doi: 10.58424/annnurs.krv.o5t.mo2

Hays RD, Kallich JD, Mapes DL, Coons SJ, Carter WB. Development of the kidney disease quality of life (KDQOL TM) instrument. Qual Life Res. 1994;3:329–38. doi: 10.1007/BF00451725.

Hays RD, Kallich JD, Mapes DL, Coons SJ, Amin N, Carter WB, et al. Kidney Disease Quality of Life Short Form (KDQOL-SF ™), Version 1.3: A Manual for Use and Scoring. Santa Monica, CA: RAND Corporation, 1997. Available at: https://www.rand.org/pubs/papers/P7994.html.

Lightfoot CJ, Howell M, Smith AC. How to assess quality of life in persons with chronic kidney disease. Curr Opin Nephrol Hypertens. 2021; 30(6):547-554. doi: 10.1097/MNH.0000000000000740.

Huang IC, Lee JL, Ketheeswaran P, Jones CM, Revicki DA, Wu AW. Does personality affect health-related quality of life? A systematic review. PLoS One. 2017;12(3):e0173806. doi: 10.1371/journal.pone.0173806.

Peipert JD, Nair D, Klicko K, Schatell DR, Hays RD. Kidney Disease Quality of Life 36-Item Short Form Survey (KDQOL-36). Normative Values for the United States Dialysis Population and New Single Summary Score. J Am Soc Nephrol. 2019;30(4):654-663. doi: 10.1681/ASN.2018100994.

Ring T, Merkus MP, Krediet RT. Physical symp toms and quality of life in patients on chronic dialysis: results of The Netherlands cooperative study on adequacy of dialysis (NECOSAD). Nephrol Dial Transplant 2000;15(2):280–281.

Merkus MP, Jager KJ, Dekker FW, Haan RJ, Boeschoten EW, Krediet RT. Physical symptoms and quality of life in patients on chronic dialysis: results of The Netherlands Cooperative Studyon Adequacy of Dialysis(NECOSAD). Nephrol Dial Transplant 1999;14(5):1163–1170.

Georges tD, Mbeng AcS, Mahamat M, Bandolo VN, Acha MK, Francois K, et al. Symptom burden in patients on maintenance haemodialysis: magnitude, associated factors, patients’ attitude and practice. Open Urol Nephrology J. 2022;15(1):e187430 3X2207050. doi: 10.2174/1874303X-v15-e2207050.

Boateng EA, East L. The impact of dialysis modality on quality of life: a systematic review. J Ren Care. 2011;37(4):190-200. doi: 10.1111/j.1755-6686.2011.00244.x.

Raoofi S, Pashazadeh Kan F, Rafiei S, Hoseinipalangi Z, Rezaei S, Ahmadi S, et al. Hemodialysis and peritoneal dialysis-health-related quality of life: systematic review plus meta-analysis. BMJ Support Palliat Care. 2023;13(4):365-373. doi: 10.1136/bmjspcare-2021-003182.

Jankowska-Polanska B, Uchmanowicz I, Wysocka A, Uchmanowicz B, Lomper K, Fal AM. Factors affecting the quality of life of chronic dialysis patients. Eur J Public Health. 2017;27(2):262-267. doi: 10.1093/eurpub/ckw193.

Horniak B, Kempny-Kwoka D, Wlodarczyk-Sporek I. Quality of life in hemodialysis, peritoneal dialysis, and renal transplantation patients. Zdrowie i Dobrostan 2014;2:65–78.

Sapilak JB, Steciwko A. Evaluating quality of life in dialysis patients using the KDQoL–SF form. Med Rodz 2004;6:1350–1.

Mohamed NA, Eraslan A, Kose S. The impact of anxiety and depression on the quality of life of hemodialysis patients in a sample from Somalia. BMC Psychiatry. 2023;23(1):825. doi: 10.1186/s12888-023-05312-8.

Robinson BM, Akizawa t, Jager KJ, Kerr PG, Satan S, Pisoni RL. Factors affect-ing outcomes in patients reaching end-stage kidney disease worldwide: differences in access to renal re-placement therapy, modality use, and haemodialysis practices. lancet. 2016;388(10041):294–306. doi: 10.1016/s0140-6736(16)30448-2.

Shim HY, Cho MK. Factors influencing the quality of life of haemodialysis patients according to symptom cluster. J Clin Nurs. 2018y;27(9-10):2132-2141. doi: 10.1111/jocn.13904.

Peličić D, Ratković M, Radunović D, Bokan D, Marković D. Procjena kvaliteta života bolesnika na hroničnom programu hemodijalize. Sestrinska reč. 2014;18(69-70):12-5. doi: 10.5937/sestRec1470012P

Živanović S, Pavlović J, Hadživuković N, Kalajdžić O, Kucurski L. Psychiatric nursing as an integral part of nursing practice in the psychiatric ward: A narrative review. Ann Nurs. 2023;1(4):57-67. doi: 10.58424/annnurs.t36.r1e.4qk

Preuzimanja

Podaci o preuzimanju još nisu dostupni.