Sažetak
Uvod. Laboratorijska dijagnostika kod bolesnika sa COVID-om 19 značajna je u proceni težine bolesti, terapijskom monitoring, kao i predviđanju ishoda same bolesti. Cilj našeg istraživanja bio je procena biomarkera inflamacije kod bolesnika sa COVID-om 19, njihove povezanosti sa biomarkerima oštećenja kardiomiocita, jetre i bubrega, kao i njihovog uticaja na progresiju same bolesti.
Metode. Istraživanjem je obuhvaćeno ukupno 50 bolesnika, 38 (76%) muškog pola i 12 (24%) ženskog pola, prosečne starosti 64.38± 10.95 godina, lečenih od COVID-a- 19 na Klinici za infektivne bolesti Univerzitetskog kliničkog centra Kragujevac tokom 2021. godine. Biomarkeri inflamacije, kao i biomarkeri oštećenja organa, analizirani su na početku hospitalizacije i desetog dana hospitalizacije, standardnim laboratorijskim metodama.
Rezultati. Rezultati istraživanja pokazali su značajno povećanje parametara inflamacije 10-tog dana hospitalizacije u odnosu na početne vrednosti: leukociti (p=0.003), neutrofili (p=0.002), trombociti (p<0.001), C-reaktivni protein (p<0.001), PCT (p=0.011) i IL-6 (p=0.004). Biomarkeri oštećenja hepatocita (ALT (p=0.005), GGT (p=0.033)), kao i biomarkeri funkcije bubrega (urea (p<0.001) i kreatinin (p=0.042)), takođe su pokazali značajan porast. Utvrđene su pozitivne korelacije između biomarkera inflamacije i biomarkera oštećenja kardiomiocita i hepatocita na prijemu. Koncentracije CRP-a i PCT-a bile su povezane sa povećanim rizikom od oštećenja kardiomiocita, dok su odnos broja neutrofila i limfocita (NLR), kao i broja trombocita i limfocita (PLR) predviđali oštećenje srca i bubrega.
Zaključak. Sistemska inflamacija kod bolesnika sa COVID-om 19 dovodi do poremećaja homeostaze, koja se ogleda u promenama biomarkera inflamacije, kao i multisistemskog oštećenja tkiva i organa. Praćenje ovih parametara značajno je u predviđanju progresije ove bolesti, kao i nastanku mogućih komplikacija.
Ključne reči: biomarkeri, COVID-19, inflamacija, multisistemsko oštećenje