Sažetak
Uvod: Sindrom sagorevanja na poslu nastaje kao rezultat prolongirane ekspozicije emocionalnim i interpersonalnim stresorima na radnom mestu i karakteriše se kroz tri dimenzije: emocionalna iscrpljenost, depersonalizacija i lična ostvarenja. Istraživanje i prevencija ovoga fenomena je od javnozdravstvenog značaja zbog brojnih posledica koje ostavlja na zdravlje radne populacije i radne organizacije, a kod nastavnika i na decu kao neposredne korisnike usluga. Cilj ovoga istraživanja je ispitati prisustvo profesionalnog stresa i sindroma sagorevanja na poslu kod nastavnika u regijama Republike Srpske, kao i utvrditi postojanje razlika među regijama.
Metod: Istraživanje je sprovedeno kao studija preseka u periodu avgust-septembar 2018. godine na teritoriji regija Republike Srpske. Ciljnu populaciju predstavljali su nastavnici osnovnih i srednjih škola. Stopa odgovora po svim regijama je bila preko 70%. Za potrebe ovoga istraživanja konstruisan je poseban upitnik koji se sastojao od sociodemografskih podataka, podataka o ekonomskim karakteristika ispitanika, karakteristikama radnog okruženja, kao i podataka o zadovoljstvu opremom i sredstvima na radu, podrškom od strane porodice i prijatelja i prisustvu sukoba poslovnih i porodičnih uloga. Pored opšteg upitnika koristili su se Maslač upitnik za procenu sindroma sagorevanja na poslu i Karasekov upitnik za procenu stresa na radu.
Rezultati: Utvrđena je statistički značajna razlika u učestalosti profesionalnog stresa kod nastavnika među regijama Republike Srpske. Takođe, utvrđena je statistički značajna razlika među regijama Republike Srpske u odnosu na dimanzije sindroma sagorevanja na poslu. Visok nivo emocionalne iscrpljenosti znatno češće su prijavljivali nastavnici sa teritorije regije Istočno Sarajevo i Prijedor (8,0% i 7,7%). Nastavnici sa teritorije Prijedora češće su ispoljavali i umeren i visok nivo depersonalizacije, kao i nizak nivo ličnih ostvarenja u odnosu na nastavnike koji pripadaju drugim regijama.
Zaključak: Istraživanje je ukazalo na prisutnost sindroma sagorevanja na poslu u svim regijama RS na početku školske godine, kao i na postojanje razlika među njima. Takođe, ovo istraživanje usled iznesenih razlika u regijama je ukazalo na potrebu za dodatnim istraživanjima faktora rizika po regijama u cilju formiranja ciljanih i samim tim efikasnijih mera prevencije.
Ključne reči
Array
Array
Array
Array
Array
Reference
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).