Unknown and ill-defined causes of death in mortality in Serbia, Croatia, Macedonia and Slovenia in the period from 2007 to 2016

Abstract

Uvod:

Podaci o uzroku smrti čine kamen temeljac za analizu zdravstvene situacije i bolesti u zemljama, i daju veliki doprinos izgradnji dokaza za zdravstvene politike. Cilj ovog istraživanja je bio da se utvrdi u kojoj meri su kao osnovni uzrok smrti korišćene dijagnoze iz grupe Simptomi, znaci i patološki klinički i labaratorijski nalazi (R00-R99), Međunarodne klasifikacije bolesti (MKB-X revizija) u Srbiji, Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji i Sloveniji u desetogodišnjem period, 2007.-2016. godine.

Metod rada: U ovom istraživanju korišćene su metode deskriptivne i analitičke statistike. Urađena je analiza podataka o uzrocima smrti (R00-R99 MKB-X revizija) prema polu tokom desetogodišnjeg perioda (2007.-2016. godine). Takođe je kao analitički metod korišćena linearna regresija za analizu trenda.

Rezultati: U Srbiji su u toku desetogodišnjeg perioda, dijagnoze R00-R99 bile među pet najčešćih grupa dijagnoza smrti, odnosno u svakoj godini su zauzimale treće mesto, sa procentualnom zastupljenošću od 4.7%. U posmatranom periodu u zemljama iz okruženja imamo porast stope umrlih lica u Sloveniji, sa najvećom stopom u 2016. godini (19.9), dok se u Hrvatskoj uočava se pad stope umrlih lica sa dijagnozama iz grupe XVIII MKB-X (R00-R99). U Makedoniji stopa ima linearan trend, sa blagim padom u 2012. (52.3). i 2013. godini (58.7).

Zaključak: U posmatranom periodu zapažen je porast stope broja umrlih stanovnika Srbije sa nepoznatim uzrokom smrti, sa naročito visokim stopama u 2009. i 2016. godine. Uporednom analizom, R00- R99 dijagnoze više su zastupljene u mortalitetnoj statistici Srbije u odnosu na Sloveniju i Hrvatsku a manje u odnosu na Severnu Makedoniju. Potrebne su hitne intervencije u cilju poboljšanja kvaliteta podataka o osnovnom uzroku smrti u Potvrdama o smrti. Potrebno je poboljšati podatke o mortalitetu i podatke o uzrocima smrti u posmatranim zemljama.

Ključne reči: mortalitet, potvrda o smrti, uzroci smrti, MKB-X.